Jak czytać etykiety produktów podczas odchudzania?
Kolorowe opakowania, atrakcyjne hasła i chwytliwe slogany marketingowe często sprawiają, że wybór zdrowego produktu wydaje się bardzo prosty.
Na półkach sklepowych znajdziemy produkty oznaczone jako:
- „fit”,
- „light”,
- „bez dodatku cukru”,
- „naturalny”,
- „bio”,
- „wysokobiałkowy”,
- „protein”.
Problem polega na tym, że takie określenia nie zawsze mówią wiele o rzeczywistej wartości odżywczej produktu.
Produkt reklamowany jako zdrowy nie zawsze będzie najlepszym wyborem podczas odchudzania.
Dlatego jedną z najbardziej praktycznych umiejętności wspierających redukcję masy ciała jest świadome czytanie etykiet.
Nie chodzi jednak o analizowanie każdego produktu z laboratoryjną dokładnością.
Celem jest szybkie wychwycenie najważniejszych informacji, które pomagają podejmować lepsze decyzje żywieniowe.

Od czego zacząć czytanie etykiety?
Wiele osób zaczyna od listy składników.
To oczywiście ważna część etykiety, ale podczas odchudzania warto najpierw spojrzeć na tabelę wartości odżywczych.
To właśnie ona pozwala szybko ocenić najważniejsze parametry produktu:
- kaloryczność,
- zawartość białka,
- ilość tłuszczu,
- ilość węglowodanów,
- zawartość cukrów,
- ilość błonnika,
- zawartość soli.
Dopiero później warto przeanalizować skład produktu.
Taki sposób pozwala szybciej porównać podobne produkty i uniknąć kierowania się wyłącznie reklamą.
Zawsze sprawdzaj wielkość porcji
Jednym z najczęstszych trików stosowanych na etykietach jest przedstawianie wartości dla bardzo małej porcji.
Producent może podać informacje dotyczące:
- jednej porcji,
- połowy produktu,
- 30 g płatków,
- 15 g sosu.
Problem polega na tym, że rzeczywista ilość spożywana przez konsumenta często jest większa.
Przykład:
Jeżeli opakowanie płatków zawiera informację:
„porcja 30 g – 120 kcal”
może się okazać, że większość osób nakłada 60–70 g produktu.
Dlatego przy porównywaniu produktów najlepiej korzystać z wartości:
na 100 g lub 100 ml.
Dzięki temu można realnie ocenić różnice między produktami.
Kalorie nadal mają znaczenie
Podczas odchudzania najważniejszym czynnikiem wpływającym na zmianę masy ciała jest długoterminowy bilans energetyczny.
Nie oznacza to jednak, że należy wybierać wyłącznie produkty o najmniejszej liczbie kalorii.
Produkt wysokokaloryczny może być bardzo wartościowy.
Przykłady:
- orzechy,
- oliwa,
- awokado,
- nasiona.
Z drugiej strony produkt niskokaloryczny nie zawsze będzie dobrym wyborem.
Dlatego warto pytać:
- Ile kalorii dostarcza 100 g produktu?
- Ile faktycznie zjem?
- Czy ten produkt zapewni mi sytość?
Najlepszy wybór to taki, który pasuje do całego jadłospisu.
Białko – ważny składnik podczas redukcji
Podczas odchudzania białko odgrywa szczególnie ważną rolę.
Produkty bogate w białko często:
- lepiej sycą,
- pomagają ograniczyć głód,
- wspierają utrzymanie masy mięśniowej podczas redukcji.
Dlatego przy porównywaniu podobnych produktów warto sprawdzić zawartość białka.
Przykład:
Jogurt A
- 4 g białka / 100 g
Jogurt B
- 10 g białka / 100 g
Jeżeli oba produkty mają podobną kaloryczność, drugi może być korzystniejszym wyborem dla osoby odchudzającej się.
Błonnik – sprzymierzeniec sytości
Błonnik jest jednym z najważniejszych składników wspierających kontrolę apetytu.
Produkty bogate w błonnik mogą:
- zwiększać uczucie sytości,
- spowalniać trawienie,
- wspierać prawidłową pracę jelit,
- korzystnie wpływać na mikrobiotę jelitową.
Dobrymi źródłami błonnika są między innymi:
- produkty pełnoziarniste,
- warzywa,
- owoce,
- strączki,
- nasiona.
Przy wyborze produktów przetworzonych warto zwracać uwagę na jego zawartość.
Cukry – nie oceniaj produktu wyłącznie po tej liczbie
Na etykiecie znajduje się informacja:
„w tym cukry”
Nie oznacza ona automatycznie, że produkt zawiera cukier dodany.
Cukry mogą naturalnie występować w produktach.
Przykłady:
- mleko zawiera laktozę,
- owoce zawierają fruktozę,
- jogurt naturalny zawiera naturalnie występujące cukry.
Dlatego sama liczba przy pozycji „cukry” nie wystarczy.
Warto sprawdzić również skład.
Jeżeli na początku listy składników znajdują się:
- cukier,
- syrop glukozowo-fruktozowy,
- syrop glukozowy,
- sacharoza,
może to oznaczać znaczną ilość cukrów dodanych.
Tłuszcz – nie oceniaj produktu wyłącznie po jego zawartości tłuszczu
Przez wiele lat tłuszcz był przedstawiany jako główny składnik odpowiedzialny za tycie.
Dzisiaj wiemy, że takie podejście było dużym uproszczeniem.
Sam fakt, że produkt zawiera tłuszcz, nie oznacza, że jest niezdrowy.
Podczas analizy etykiety warto zwrócić uwagę przede wszystkim na:
- ilość tłuszczu,
- rodzaj tłuszczu,
- całkowitą kaloryczność produktu,
- miejsce produktu w całej diecie.
Tłuszcz może być wartościowym składnikiem diety
Produkty bogate w tłuszcze nienasycone mogą dostarczać wielu cennych składników.
Przykłady:
- orzechy,
- nasiona,
- oliwa z oliwek,
- awokado,
- tłuste ryby.
Mimo wysokiej kaloryczności mogą być elementem zdrowego sposobu odżywiania.
Problem pojawia się wtedy, gdy produkty bardzo kaloryczne są spożywane w dużych ilościach bez kontroli porcji.
Sól – ważna, ale nie dlatego, że „tuczy”
Sól nie powoduje bezpośrednio przyrostu tkanki tłuszczowej.
Nie dostarcza kalorii i sama w sobie nie prowadzi do dodatniego bilansu energetycznego.
Jednak nadmierne spożycie soli może:
- zwiększać ryzyko nadciśnienia u osób wrażliwych,
- sprzyjać zatrzymywaniu wody w organizmie,
- zwiększać atrakcyjność smakową części produktów.
Na zawartość soli warto zwracać uwagę szczególnie przy produktach takich jak:
- gotowe dania,
- wędliny,
- sery,
- słone przekąski,
- sosy.
Warto pamiętać, że pojedynczy produkt o wyższej zawartości soli nie jest problemem.
Znaczenie ma cała dieta.
Skład produktu – kolejność ma znaczenie
Lista składników jest uporządkowana według ilości.
Pierwszy składnik występuje w największej ilości.
To prosta zasada, która może bardzo pomóc podczas zakupów.
Przykład:
Jeżeli baton zaczyna się od:
- cukru,
- syropu glukozowego,
- tłuszczu,
oznacza to, że właśnie te składniki stanowią dużą część produktu.
Natomiast korzystniejszym sygnałem może być sytuacja, gdy pierwsze miejsca zajmują:
- płatki owsiane,
- pełne ziarno,
- mleko,
- orzechy,
- nasiona.
Nie oznacza to jednak, że pierwszy składnik automatycznie decyduje o jakości produktu.
Zawsze należy patrzeć na całość.
Krótki skład nie zawsze oznacza lepszy produkt
To jeden z najpopularniejszych mitów dotyczących etykiet.
Wiele osób uważa:
„Im krótszy skład, tym zdrowszy produkt”.
Nie jest to prawda.
Krótki skład może mieć produkt zawierający głównie:
- cukier,
- masło,
- tłuszcz,
- sól.
Przykład:
Domowe ciastko może mieć bardzo krótki skład:
- mąka,
- masło,
- cukier,
- jajka.
Nie oznacza to automatycznie, że będzie najlepszym wyborem podczas redukcji.
Z drugiej strony dłuższy skład może mieć produkt wartościowy, np.:
- jogurt wysokobiałkowy,
- mleko roślinne wzbogacane wapniem,
- produkt z dodatkiem witamin i minerałów.
O jakości produktu nie decyduje liczba składników, ale ich charakter i wartość odżywcza.
Dodatki do żywności (E) – czy trzeba się ich bać?
Litera „E” na etykiecie często wywołuje niepokój.
Wiele osób uważa, że:
„E = sztuczne i szkodliwe”.
To nieprawda.
Symbol „E” oznacza numer nadany substancji dodatkowej dopuszczonej do stosowania w żywności po ocenie bezpieczeństwa.
Za ocenę bezpieczeństwa dodatków w Unii Europejskiej odpowiada między innymi Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA).
Do substancji oznaczonych symbolem E należą również związki naturalnie występujące w przyrodzie.
Przykłady:
- E300 – kwas askorbinowy (witamina C),
- E322 – lecytyna,
- E330 – kwas cytrynowy,
- E440 – pektyny.
Sama obecność dodatku E nie mówi, czy produkt jest dobrym lub złym wyborem.
Znachacznie ważniejsze pytanie brzmi:
Czy ten produkt pasuje do mojej diety i pomaga mi realizować mój cel?
Hasła marketingowe – nie daj się zwieść opakowaniu
Producenci żywności doskonale wiedzą, jakie określenia przyciągają uwagę konsumentów.
Najczęściej spotykane hasła to:
- fit,
- light,
- fitness,
- naturalny,
- bio,
- eko,
- protein,
- bez dodatku cukru.
Problem polega na tym, że takie określenia często pokazują tylko jeden aspekt produktu.
Produkt może być:
- „fit”, ale wysokokaloryczny,
- „proteinowy”, ale bogaty w tłuszcz,
- „naturalny”, ale zawierający dużo cukru,
- „bio”, ale nadal będący słodyczą.
Dlatego podstawą oceny zawsze powinny być:
- tabela wartości odżywczych,
- lista składników,
- wielkość porcji.
„Light” – co naprawdę oznacza?
Określenie „light” nie oznacza:
- że produkt jest dietetyczny,
- że można jeść go bez ograniczeń,
- że automatycznie pomaga schudnąć.
Zgodnie z przepisami produkt określany jako „light” powinien zawierać zmniejszoną ilość określonego składnika w porównaniu z podobnym produktem.
Najczęściej dotyczy to:
- tłuszczu,
- kalorii,
- cukru.
Przykłady:
- majonez light nadal może być produktem wysokokalorycznym,
- lody light nadal pozostają deserem.
Liczy się cały kontekst.
„Bez dodatku cukru” a „bez cukru” – to nie to samo
To jedno z najczęściej mylonych oznaczeń na opakowaniach.
Choć oba hasła brzmią podobnie, oznaczają coś zupełnie innego.
„Bez dodatku cukru”
Oznacza, że podczas produkcji nie dodano:
- cukru,
- syropów cukrowych,
- innych składników stosowanych w celu słodzenia.
Nie oznacza jednak, że produkt nie zawiera cukrów.
Mogą w nim występować cukry naturalnie obecne w składnikach.
Przykłady:
- sok owocowy „bez dodatku cukru” nadal zawiera naturalne cukry z owoców,
- jogurt owocowy może zawierać cukry pochodzące z mleka i owoców.
Dlatego produkt oznaczony jako „bez dodatku cukru” nadal może dostarczać znaczną ilość węglowodanów i kalorii.
„Bez cukru”
To określenie jest bardziej restrykcyjne.
Oznacza, że produkt zawiera bardzo niewielką ilość cukrów zgodnie z wymaganiami prawnymi.
Często takie produkty są słodzone:
- substancjami słodzącymi,
- poliolami (np. erytrytolem, maltitolem).
Nie oznacza to automatycznie, że produkt jest lepszy.
Warto nadal sprawdzić:
- kaloryczność,
- zawartość tłuszczu,
- wielkość porcji.
Czy produkty wysokobiałkowe są dobrym wyborem?
Produkty oznaczone jako:
- protein,
- high protein,
- wysokobiałkowe,
mogą być bardzo praktyczne podczas odchudzania.
Białko pomaga:
- zwiększać sytość,
- utrzymać masę mięśniową,
- łatwiej kontrolować apetyt.
Przykłady wartościowych produktów:
- skyr,
- jogurty wysokobiałkowe,
- twarogi proteinowe,
- naturalne produkty mleczne,
- produkty sojowe.
Nie każdy produkt „protein” jest jednak dobrym wyborem
Samo słowo „protein” jest często wykorzystywane marketingowo.
Niektóre produkty wysokobiałkowe mogą zawierać:
- dużo kalorii,
- znaczną ilość tłuszczu,
- dużą ilość dodatków smakowych,
- sporo substancji słodzących.
Przykład:
Baton proteinowy może mieć podobną wartość energetyczną jak zwykły baton.
Dlatego zawsze warto sprawdzić:
- ile faktycznie zawiera białka,
- ile ma kalorii,
- jaka jest wielkość porcji.
Produkty pełnoziarniste – na co zwracać uwagę?
W przypadku produktów takich jak:
- pieczywo,
- makarony,
- płatki śniadaniowe,
- kasze,
warto zwrócić uwagę, czy głównym składnikiem jest pełne ziarno.
Produkty pełnoziarniste zwykle dostarczają więcej:
- błonnika,
- magnezu,
- cynku,
- witamin z grupy B.
Dzięki większej zawartości błonnika często zapewniają również większą sytość.
Uwaga na produkty, które tylko udają pełnoziarniste
Nie każde ciemne pieczywo jest pełnoziarniste.
Kolor może wynikać z dodatku:
- karmelu,
- słodu,
- barwników.
Dlatego warto sprawdzić skład.
Lepszym sygnałem jest sytuacja, gdy jako pierwszy składnik znajduje się:
- mąka pełnoziarnista,
- mąka razowa,
- pełne ziarno.
Jak porównywać dwa podobne produkty?
Nie trzeba analizować kilkunastu parametrów.
W większości przypadków wystarczy prosty schemat.
Krok 1 – sprawdź kalorie
Porównuj:
kcal / 100 g
a nie tylko deklarowaną porcję.
Krok 2 – sprawdź białko
Szczególnie w przypadku:
- jogurtów,
- deserów,
- przekąsek,
- produktów śniadaniowych.
Krok 3 – sprawdź błonnik
Zwłaszcza przy:
- pieczywie,
- płatkach,
- makaronach,
- produktach zbożowych.
Krok 4 – zobacz skład
Zwróć uwagę, czy na początku listy znajdują się:
- pełne ziarno,
- mleko,
- orzechy,
- wartościowe składniki.
Czy raczej:
- cukier,
- syropy,
- tłuszcze,
- substancje zwiększające smakowitość.
Krok 5 – oceń produkt w kontekście całej diety
Najważniejsze pytanie nie brzmi:
„Czy ten produkt jest idealny?”
Tylko:
„Czy pomaga mi realizować mój cel?”
Przykład analizy etykiety
Wyobraźmy sobie dwa jogurty owocowe.
Jogurt A (100 g):
- 105 kcal,
- 4 g białka,
- 15 g cukrów,
- 1,5 g tłuszczu.
Jogurt B (100 g):
- 82 kcal,
- 10 g białka,
- 6 g cukrów,
- 1,8 g tłuszczu.
Oba produkty mogą wyglądać podobnie na półce.
Jednak dla osoby odchudzającej się drugi produkt może być korzystniejszy, ponieważ:
- dostarcza mniej kalorii,
- zawiera ponad dwa razy więcej białka,
- prawdopodobnie zapewni większą sytość.
To pokazuje, że kilka sekund poświęconych na etykietę może realnie poprawić codzienne wybory.
Czy trzeba czytać etykiety wszystkiego?
Nie.
Nie ma potrzeby analizowania każdego produktu.
Etykiety są najbardziej przydatne w przypadku produktów przetworzonych, gdzie różnice między produktami mogą być bardzo duże.
Przykłady produktów, przy których warto sprawdzić skład:
- jogurty smakowe,
- płatki śniadaniowe,
- batony,
- gotowe dania,
- sosy,
- przekąski,
- pieczywo pakowane.
Natomiast produkty jednoskładnikowe zwykle nie wymagają szczegółowej analizy:
- warzywa,
- owoce,
- jaja,
- ryby,
- mięso,
- ryż,
- kasze.
Czy osoby z BED powinny dokładnie analizować etykiety?
To zależy od osoby.
Umiejętność czytania etykiet może być pomocna, ale u części osób z napadowym objadaniem się nadmierna kontrola jedzenia może stać się problemem.
Ciągłe analizowanie:
- każdej kalorii,
- każdego składnika,
- każdego grama cukru,
może wzmacniać:
- perfekcjonizm,
- lęk przed jedzeniem,
- podział produktów na „dobre” i „złe”.
W terapii BED najważniejsze jest odzyskanie elastycznej relacji z jedzeniem.
Etykieta powinna być narzędziem świadomego wyboru, a nie kolejnym źródłem presji.
Najczęstsze błędy podczas czytania etykiet
Czytanie etykiet jest bardzo przydatną umiejętnością, ale łatwo wpaść w pułapki uproszczonego myślenia.
Niektóre zasady, które wydają się logiczne, w praktyce mogą prowadzić do błędnych wyborów.
Mit 1. Im krótszy skład, tym lepszy produkt
To jeden z najczęściej powtarzanych mitów.
Krótki skład nie zawsze oznacza produkt bardziej wartościowy.
Przykład:
Produkt może mieć bardzo krótki skład:
- cukier,
- masło,
- mąka,
- sól.
Nie oznacza to, że będzie najlepszym wyborem podczas redukcji.
Z drugiej strony produkt z dłuższą listą składników może być korzystny, jeśli zawiera:
- białko,
- błonnik,
- witaminy,
- składniki mineralne.
Nie liczba składników decyduje o jakości produktu.
Najważniejsze jest to, jakie składniki znajdują się na liście i jakie miejsce zajmuje produkt w całej diecie.
Mit 2. Wszystkie dodatki oznaczone literą „E” są szkodliwe
To jeden z najbardziej rozpowszechnionych mitów dotyczących żywności.
Symbol „E” nie oznacza automatycznie:
- sztuczności,
- toksyczności,
- niskiej jakości produktu.
Oznacza jedynie, że dana substancja została sklasyfikowana i dopuszczona do stosowania zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Przykłady dodatków oznaczonych symbolem E:
- E300 – witamina C,
- E322 – lecytyna,
- E330 – kwas cytrynowy,
- E440 – pektyny.
O jakości produktu nie decyduje pojedynczy dodatek, ale cały jego skład i miejsce w diecie.
Mit 3. Produkt „fit” zawsze pomaga schudnąć
Słowo „fit” jest jednym z najczęściej wykorzystywanych haseł marketingowych.
Może sugerować, że produkt:
- ma mało kalorii,
- jest idealny na redukcję,
- można spożywać go bez ograniczeń.
W rzeczywistości produkt „fit” nadal może zawierać:
- dużo kalorii,
- dużo tłuszczu,
- dużo cukru.
Dlatego zawsze warto sprawdzić:
- tabelę wartości odżywczych,
- wielkość porcji,
- skład produktu.
Mit 4. Najważniejsze jest tylko ograniczenie cukru
Cukier jest ważnym elementem oceny produktu, ale nie jedynym.
Podczas odchudzania znaczenie mają również:
- całkowita kaloryczność,
- ilość białka,
- zawartość błonnika,
- wielkość porcji,
- stopień sytości.
Produkt z małą ilością cukru nadal może być bardzo kaloryczny.
Przykład:
Orzechy praktycznie nie zawierają cukru, ale dostarczają dużo energii.
Nie oznacza to, że są niezdrowe.
Pokazuje jednak, że pojedynczy parametr nie mówi wszystkiego.
Mit 5. Wszystkie produkty bio są zdrowsze
Certyfikat ekologiczny dotyczy przede wszystkim sposobu produkcji.
Nie oznacza automatycznie, że produkt:
- ma mniej kalorii,
- zawiera więcej białka,
- pomaga schudnąć.
Ekologiczne:
- ciastka,
- chipsy,
- słodycze,
nadal pozostają produktami rekreacyjnymi.
Tak samo jak w przypadku innych produktów liczy się:
- skład,
- wartość odżywcza,
- ilość spożywana w diecie.
Mit 6. Trzeba analizować każdy produkt bardzo dokładnie
To częsty problem u osób, które zaczynają interesować się zdrowym odżywianiem.
Pojawia się potrzeba sprawdzania:
- każdej kalorii,
- każdego składnika,
- każdego dodatku.
Jednak zdrowe odżywianie nie wymaga perfekcji.
W większości przypadków wystarczy kilka podstawowych pytań:
- Ile kalorii ma produkt?
- Czy zawiera odpowiednią ilość białka?
- Czy dostarcza błonnika?
- Czy skład odpowiada mojemu celowi?
- Czy pasuje do całej diety?
Podsumowanie – jak czytać etykiety podczas odchudzania?
Czytanie etykiet nie powinno być skomplikowane.
Nie chodzi o to, aby znać każdy składnik i analizować każde opakowanie przez kilka minut.
Najważniejsze jest rozumienie kilku podstawowych informacji:
✅ Kalorie – pomagają ocenić wpływ produktu na bilans energetyczny.
✅ Białko – wspiera sytość i ochronę mięśni podczas redukcji.
✅ Błonnik – pomaga kontrolować apetyt i wspiera zdrowie jelit.
✅ Cukry – warto odróżniać cukry naturalne od dodanych.
✅ Tłuszcz – nie jest wrogiem, liczy się ilość i jakość.
✅ Sól – warto kontrolować szczególnie w produktach przetworzonych.
✅ Skład – kolejność składników pokazuje ich względną ilość w produktach.
Najważniejsze jest jednak zachowanie zdrowego podejścia.
Etykieta powinna pomagać podejmować świadome decyzje, a nie powodować stres i poczucie winy.
Nie istnieją produkty idealne.
Liczy się cały sposób odżywiania.
Jak podejmować szybkie decyzje podczas zakupów?
Nie zawsze mamy czas na dokładną analizę każdego produktu.
Praktyczny schemat:
- Sprawdź kalorie
Czy produkt pasuje do Twojego celu? - Sprawdź białko
Czy będzie sycący? - Sprawdź błonnik
Czy pomoże utrzymać uczucie pełności? - Zerknij na skład
Czy główne składniki są wartościowe? - Oceń wielkość porcji
Czy rzeczywiście zjesz ilość podaną przez producenta?
Tych kilka sekund często wystarczy, aby wybrać korzystniejszą opcję.
Jeśli zmagasz się z napadowym objadaniem
Czytanie etykiet może być pomocnym narzędziem, ale nie powinno stać się kolejnym sposobem na nadmierną kontrolę jedzenia.
W przypadku napadowego objadania najważniejsze nie jest znalezienie „idealnych” produktów.
Najważniejsze jest:
- regularne jedzenie,
- odejście od restrykcji,
- elastyczne podejście do żywności,
- praca nad emocjonalnymi mechanizmami jedzenia.
Jeżeli chcesz dowiedzieć się, jak skutecznie przerwać błędne koło restrykcji i napadów objadania, zapraszam do mojego kursu:
FAQ – najczęstsze pytania
Na co patrzeć najpierw: skład czy tabela wartości odżywczych?
Podczas odchudzania warto najpierw spojrzeć na tabelę wartości odżywczych.
Pozwala ona szybko ocenić:
- kaloryczność,
- ilość białka,
- zawartość tłuszczu,
- ilość cukrów,
- błonnik.
Skład warto analizować jako kolejny krok.
Czy produkty z literą „E” są szkodliwe?
Nie.
Symbol „E” oznacza numer dodatku do żywności dopuszczonego do stosowania po ocenie bezpieczeństwa.
Sama obecność dodatku E nie świadczy o niskiej jakości produktu.
Czy produkt „bez dodatku cukru” jest zdrowy?
Nie zawsze.
Oznacza tylko, że podczas produkcji nie dodano cukru.
Produkt może nadal zawierać naturalne cukry i dostarczać dużo kalorii.
Czy produkty „light” pomagają schudnąć?
Mogą pomagać, jeśli rzeczywiście zmniejszają kaloryczność diety.
Nie oznacza to jednak, że można spożywać je bez ograniczeń.
Czy trzeba czytać wszystkie etykiety?
Nie.
Największe znaczenie ma to przy produktach przetworzonych, gdzie różnice między produktami mogą być bardzo duże.
Czytaj dalej
Bibliografia
- European Food Safety Authority (EFSA). Food additives – safety evaluation and guidance.
- Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności.
- Rozporządzenie (WE) nr 1924/2006 dotyczące oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności.
- World Health Organization. Healthy diet.
- National Institute for Health and Care Excellence (NICE). Overweight and obesity management (NG246).
- British Nutrition Foundation. Food labels explained.





